Amasya’da üretilen yaklaşık 250 yıllık geçmişi bulunan ‘Yassıçal çuha dokuması’nın her bir ilmeği, motifi farklı duygular barındırıyor.

Annelerden kızlarına aktarılan bir kültürel miras olarak dikkat çeken ‘Yassıçal çuha dokuması’ halk eğitimde usta öğretici olan Neşe Aşçı tarafından gelecek nesillere aktarılıyor.

Kendisinin de 76 yaşındaki annesinden öğrendiği ‘Yassıçal çuha dokuması’nı Amasya Valiliği’nin girişimiyle 2006 yılında il merkezine bağlı Yassıçal köyünde Amasya Halk Eğitimi Merkezi tarafından açılan kursla önce annesi daha sonra kendisi gelecek nesillere aktarmaya devam ediyor.

Geleneksel dokuma tezgâhlarında dokunan ‘Yassıçal çuha dokuması’nı işleyenlerin kimi özlemini kimi sevdasını, kimi kararlılığını motiflerine ilmeklerine yansıtmış.

Bu unutulmaya yüz tutmuş sanatı yaşatan usta öğretici Aşçı kursiyerleri ile birlikte gömlek, kıyafeti çeyizlik, hediyelik ürünler yaparak ekonomik olarak ta kazançta sağlıyor.

Satış merkezlerinde kursiyerler yaptıkları ürünlerin satışını yaparak aile bütçelerine de katkı sağlıyorlar. Kente gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerin en çok satın aldığı yöresel ürünler arasında da yer alıyor.

BİZ ÖZÜYLE DEVAM ETTİRİP İŞLİYORUZ, SEVEREK YAPIYORUZ

O yıllardaki tezgâh sisteminin tekniğini bozmadan ‘Yassıçal çuha dokuması’nı işlediklerini belirten Usta Öğretici Neslihan Aşçı, “Ben bu el sanatını 76 yaşındaki annemden öğrendim. 2005 ve 2006 yıllarında Amasya Valiliğinin ve Halk eğitimin araştırmasıyla unutulmaya yüz tutmuş el sanatları adı altında anneme ulaşıldı. Bu vesile ile anneme kurs açıldı. Bir hevesle annemden görerek başladım diyebilirim. 2007 yılından bugüne biz de Halk Eğitim Kurslarında öğrenci yetiştiriyoruz. O yıllarda sandıklardan çeyiz sandıklarıyla gelen motiflerimizi günümüzdeki perde, kıyafetlerle yaşatmaya çalışıyoruz. Sabır isteyen bir iş, sonuçta el sanatı. Bütün el sanatlarında olduğu gibi sabır ve emek istiyor. Biz o yıllardaki tezgâh sisteminin tekniğini bozmadan yaşatmaya çalışıyoruz o yüzden de zor. İpleri kök boyalarla boyanıp tetce ve çıkrıkla mekiklere sarılarak kendine özgü tezgâhlarda dokunan Yassıçal çuhası çeyizlik, kıyafet ve hediyelik işlere dönüştürüyoruz. Biz özüyle devam ettirip işliyoruz. Severek yapıyoruz.

Kursiyerlerimizden önceki yıllara göre çok talep var. Günümüze uyarladığımız için kıyafet, hediyelik el işleri, çeyizlik el işleri yapıyoruz. Öğrencimizin kapasitesine yeteneğine, hızına bağlı olarak bir işi üç günde bitende var bir hafta da biten de var.  Öğrencilerimiz yapmış oldukları işlemeleri genelde satış yapmak için kullanıyorlar. Bize kursiyer olarak gelen öğrencilerimizin satış yerlerimizi kullandırarak satış yapmalarını da sağlıyoruz. Daha çok satışa yönelik çalışıyor ev ekonomisine katkı sağlıyoruz. 20 yaşından 50 yaşına kadar kursiyer öğrencilerimiz var” diye konuştu

HER BİR RENGİN, HER BİR MOTİFİN AYRI BİR DUYGUSU VAR

Yassıçal’a özgü her bir motifin her bir rengin ayrı bir manası olduğunu ifade eden Aşçı, “Yöresel motiflerimizi işliyoruz. Annelerimizin, ninelerimizin çeyiz sandıklarından çıkan Eminem örneği, hasret özlem motiflerimiz var. Bu motifler Yassıçala özgü motiflerimiz. Kırmızı rengimiz sevgiyi ve sevdayı simgeliyor. Her rengin ayrı bir manası var. Eminem, hasret özlem motifi, tekke peşkulü, Süleyman örneği kararlılık örneği gibi. Motiflerimizden bir tanesi bir annenin küçük yaşta kızını gelin ettiği hasreti, özlemi niteleyen motifimiz var. Oda günümüze hasret özlem motifi diye gelmiş. Diğer bir örnek de kararlı motifi, oda eğer bir genç kız tezgâhta onu yapıyorsa sevdiği varsa vazgeçmez anlamına gelir. Başka bir motif örneğinin manası ise sinirli ve asabi bir eşe sahip bir kadın eşinin yüzüne söyleyemediklerini Süleyman örneğiyle işleyerek söylüyormuş. Eskinin kadınları duygu ve düşüncelerini motiflere dökmüşler.

Annem yılların ustası ben bu sanatı ondan öğrendim. Onun gibi olamasam da elimden geldiği kadar onun gibi olmaya çalışıyorum.  Annemden aldığım bu mirası gelecek nesillere aktarmak için uğraşıyorum” ifadelerini kullandı.

Aşçı Yassıçala özgü motifler için Coğrafi işaretin tescili için başvuruda bulunduklarını, Yassıçal Çulha dokuma adına kurs modülünü de aldıklarını ifade ederek, ürünün coğrafi işaret tescilinin kent kültürü ve ekonomisine önemli katkı sağlayacağına inandığını dile getirdi.