İNANIŞLAR
Gerçekleşmesi istenilen dilek için üç Cuma sela vakti, Pir ilyas türbesi, Selamet Hatun Türbesi ve Hamdullah dede evliyası peş peşe ziyaret edilir ve dilek tekrarlanır.
Dilenecek her şey için "analı kızlı evliya"ya gidilir. (Göynücek ikizyaka köyü)
YAGMUR DUASI
Kurak geçen özellikle bahar mevsiminde yağmur duasına çıkılır. Para toplanarak kurbanlık hayvan alınır. Hoca ya da duaları bilen bir kişi önde cemaat arkada dualar okur cemaatte "amin" der. Eller yağmur yağmasını sembolize eder şekilde avuçlar aşağıya doğru tutulur. Önde dua okuyan kişi ceketini ya da paltosunu ters giyer. Kurban kesilecek yere kadar gidilir, çevresi üç kez dolaşıldıktan sonra kurban kesilir, dağıtılır ya da orada pişirilerek yenir. Bunu takip eden zamanlarda civardaki türbe, tekkeler ziyaret edilerek yağmur yağması duasında bulunup kurban kesilir.
Yağmur yağması için yapılan başka bir uygulama da; ufak taşlar toplanır ve her bir taşa dualar okunur. Binlerle ifade edilen bu taşlar ırmağa konulur ve yağmur yağması için beklenir.
Ayrıca yağmur yağması için; çocuklar toplanır, bir kurbağa yakalanır ve kalburun içine konulur. Üstü örtülen kurbağa kalburla baş üstünde;
Gödeni göden gögdüren
Gögden yağmur indiren
Tekneler hamur istiyo
Yerler çamur istiyo, diyerek ev ev dolaşırlar. Yağ, un, ekmek vb. isterler.
Çalınan her kapıda; Yağ verenin oğlu olsun, Un verenin kızı olsun. Derler. Ev sahibi bir yiyecek verir ve çocuklarının üzerine de bir kova su döker. Evlerden toplanan malzemeler pişirilir ve topluca yenilir. (Taşova şeyhli Köyü)
Bu uygulama Merzifon Akören köyünde; ilk çiğdemler çıktığında çocuklar bir araya toplanarak;
"çiğdem çiğdem çiğecük
Ebem olan kocecik
Çaldan güldan
Bir kaşık yağdan
Verenin altın başlı bir oğlu olsun
Vermeyenin kel kafalı bir kızı olsun" diyerek ev ev dolaşırlar. Evlerden toplanan
bulgur ve yağla, pilav pişirilerek yenilir.
HIDIRELLEZ:
Amasya'da; 6 Mayıs günü, yemekler yapılır, kırlara çıkılır, kızlarla erkekler ayrı ayrı toplanarak eğlenilir. Salıncaklar kurulur yemekler yenir. Kızlar bir çömlek getirirler, içine su konulduktan sonra yedi daldan yedi farklı çiçek alınarak bu suyun içine konulur. Aşağıdaki dörtlük okunur.
Martuvalim nar olsun Yedi çiçek al olsun Martuval goyanların Haceti gabul olsun.
Herkes kendine ait bir şey koyar gömleğin içine (yüzük, toka, çivi vs.) Çömleğin üzerine bir bez örtüldükten sonra bir mani okunur ve gömlekten bir eşya çıkarılır, çıkan nesne kime aitse okunan mani onun niyetine sayılır ve su içinde hiçbir şey kalmayıncaya dek bu durum devam eder. Çömleğin başına bir çocuk oturtulur ve nesneleri onun çıkarması sağlanır. (Taşova