Î.Ö.700 yılında Amasya 'yı Friglerden Kimmerle almıştır. Kimmerler'in Frigler üzerine seferler yapmaları Anadolu'da egemenlik kurmak isteyen Lidyalılar'a yaradı ve Krallık kurdular. Friglefin yerine kurulan Lidya Krallığı (İ.Ö.650-585) tarihinde Amasya 'yı yönetimine aldı. Pers Lidya savaşı sonucu Amasya 533 tarihinde Pers

yönetimine geçti. Persler ele geçirdiği yerlerde satraplık kurmuşlardı. Merkezi

İran'dı. Amasya 'yı yönetimine alınca (533-333) 19. Satraplık yaptılar. Satraplıklar valilerle yönetilmekteydi.

Roma Hükümdarlığı ile Pers Satraplığı arasında savaşlar yapıldı. İ.Ö.26 yılında zayıflayan Pers yönetimindeki Amasya 'yı Romalılar ele geçirdi.

Roma İmparatorluğu (İ.Ö.25-İ.S.395) döneminde Amasya metropol yapıldı. Yönetimine vali atandı. Tokat, Erzincan. Sivas, Çorum. Trabzon, Şarkikarahisar, Gümüşhane, Lazistan ve Yozgat içinde olmak üzere 11 kentin merkezi Amasya yapıldı.

Bizans Dönemi (İ.S.395-1071) Amasya tarihi açısından gelişme dönemidir. Bizans'ın doğu bölümündeki 5 patrikten birisi Amasya 'da bulunmaktaydı. Amasya 607 tarihinde Sasani (İran) yönetimine geçti. Bu dönemden sonra müslüman akınları yapılmaya başlamıştır. 708 tarihinde şehir Arap yönetimine geçmiştir. Türkler 1071 tarihinde Anadolu'ya girdikten sonra çeşitli yerleri yönetimlerine geçirdiler. Alparslan'ın emri olan Melik Danişment 14 Şubat 1075 tarihinde Amasya 'yı aldı. Danişmetler'nde Selçuklu yönetimine geçmiştir. Selçuklular döneminde Amasya (1166-1243) önemli ticaret, sanayi ve kültür merkezlerinden birisiydi. Şehrin genel onarımı yapıldı.

 Meyve ve bağcılık geliştirildi. 1243 Kösedağ Savaşı ile Selçuklu yönetimindeki şehir Moğollar'ın egemenliğine geçti .(1) Moğol-İlhanlı döneminde Amasya (1243-1341) Anadolu'nun belli beşli merkezlerinden biri olmaya devam etmiştir. Bu dönemde Amasya ile birlikte Anadolu'nun büyük bir bölümü Moğollar'ın eüemenliğine girmiştir. Moğol yönetiminden sonra Amasya 'yı Eretna Beyliği ele geçirmiştir.(2)

Ertena (Eretna) Beyliği döneminde Amasya (1341-1381) canlılık kazandı. Kent yaşamı hareketlendi. Amasya Kalesi tamir edildi.

Camii ve çeşmeler yapıldı. Eğitime önem verildi bilim adamları eğitim vermek için medreselerde toplandı. 1389 tarihinde Yıldırm Beyazıt şehri Osmanlı topraklarına katmıştır. (3)

Osmanlı döneminde Amasya (1389-1919) eyalet merkezi oldu. II.Beyazıfın Amasya 'da valilik yapması şehrin saygınlığını artırdı. Kanuni Sultan Süleyman'ın burada ikamet etmesi şehir açısından gurur sayılmaktaydı. Amasya Osmanlıların şehzadelerine karargâh şehri olduktan sonra büyük önem kazanmıştır. Anadolu'nun beş önemli kültür merkezinden biri yapılmıştır.Osmanlılar zamanında Amasya pek çok bilgin çıkartmıştır. Sebze ve meyvecilik Osmanlılar döneminde geliştirilmiştir.

Osmanlılar döneminde dokuma sanayi oldukça gelişmiştir. Erkek ve kadın kıyafetleri yapılmaktaydı. İpekböcekçiliği gelişmişti. Bu dönemde Amasya 'ya demiryolu yapıldı. Bu da Amasya 'nm gelişmesine neden oldu. (4) Kurtuluş savaşı döneminde Amasya gerekli örgütlenmelerin yapılması için en iyi yerdi. Mustafa Kemal Paşa çalışmalarını burda yaptı. 17 Haziran 1919'da "Amasya Müdafaa-İlçesi Hukuk Cemiyeti" kuruldu. 21-22 haziran gecesi Amasya Genelgesi yapıldı. Böylece kurtuluş için en  önemli adım atılmış oluyordu. Sivas Kongresi'nin yapılması için, Amasya 'da karar alındı.