beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort bayan sefaköy escort beylikdüzü escort seks hikayesi beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort esenyurt escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort alanya escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort bayanlar beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort bayan beylikdüzü escort
Bugun...


Kadir AYDIN

facebook-paylas
HALK OYUNLARI GİYSİLERİ AMASYA - 3
Tarih: 10-04-2023 09:17:00 Güncelleme: 10-04-2023 09:17:00


2- İçlik-Melez Göynek (Gömlek): El tezgahlarında yünden ya da ipekten dokunmuş bir kumaştır. Genellikle 36-37 cm eninde olan kumaş, küçük "el kasnakları" denilen tezgahlarda dokunur. Kenarlarında bir kalın, bir ince ya da üç tane kalın aralarında ince olmak üzere, pembe ve kırmızı renkte "tahta" adı verilen çubuk biçiminde yol yol çizgiler yapılarak dokunur. Göynek kumaşının dokuma işlemi bittikten sonra, ön ve arkaya düşen kumaş boyu hesap edilerek kesilir ve kumaşın yanlarına yine aynı kumaştan ekler yapılır. Dolayısıyla bu tahtalar yan yana gelerek uzun yollar oluşturur. Kollar ilave edildiğinde tahtalar kolun alt kısmına denk getirilir. Kol oyuntusu yoktur. Koltuk altlarında kuşluk denilen kare biçiminde aynı kumaştan kesilmiş parçalar vardır. Bu ek parça kolun rahat etmesini sağlar. Göyneğin her tarafı öyle hesaplanır ki, dikim esnasında asla kumaş artmaz.

Göyneğin en son baş kısmı, giyecek olan kişinin boynuna göre kesilir. Daha sonra ön kısım göğüs hizasına kadar açılır. Aynı kumaş parçasından 3 cm eninde kesilir. Dış kısma bir cm eninde gelecek şekilde katlanıp, hakim yaka yapılır. Yakanın dış kısmına baştaki feste olduğu gibi renk renk boncuklar dikilir. Bazı göynekler de her başlayan rengin yanına büyük mavi boncuklar dikilmiştir. Bu süslemeler arzuya göre değişse de, muhakkak renkli boncuklarla yapılmaktadır. Boyun ve göğüs arasına kadar inen yakanın tüm kenar biye ile çevrilidir. Biye kenarları çift sıra boncuklarla "lamba" denilen renkli kumaşlarla aplike yapılmıştır. Aplikelerin aralarına iri pullar dikilir. Göynek yakası düğme vasıtası ile birbirine kavuşturulur.

Ham ipekten dokunmuş olan iç göyneğin boyu diz üstüne kadardır. İlk giyildiğinde streç elbise gibi vücudu saran göynek kumaşı, zamanla esneyerek genişler.

Etek uçları renkli boncuklarla 3-4 cm uzunluğunda süslenmiştir. Her renk arasında (yakada olduğu gibi) diğer boncuklardan biraz daha büyük mavi boncuk bulunmaktadır. Ete dört parmak kadar üstünde değişik renklerde ipliklerden "çarşaf nakışı" denilen ve dokunurken işlenen nakış vardır. Bu kısım özellikle ön tarafa getirilir. Eteğin üstü; metal pul, boncuk ve değişik işlemelerin yanı sıra tongullarla süslenmiştir.

Bazı göyneklerin etek uçlarına, yakada olduğu gibi renkli boncuklarla bir küçük, bir de onun üstüne büyük olmak üzere zikzaklar yapılır. Zikzakların tam ortasından yukarı doğru sırayla renkli boncuklar işlenir. Aralarına yine sırayla  zikzak biçiminde büyük metal pullar işlenmiştir. Önde ve yanlarda ikişer tane "lamba" denilen renkli kumaşlardan aplikeler vardır.

Çarşaf Nakışı: İç göynekle aynı tezgahta dokunan çarşafların etek uçlarındaki desenle, göynek ucuna işlenen desenler aynıdır. Çarşaf için dokunan kumaş parçaları yan yana getirilerek dikilir ve etek uçlarına gelecek şekilde ayarlanır. (Genellikle tüm evlerde dokunan bu kumaştan çokça yapılır ve ihtiyaca göre kullanılır.) Daha çok çarşaf uçlarına yapılan bu nakış, iç göynekte kullanıldığı için adına "çarşaf nakışı" denilmektedir.

 Tongul (Pompom): İpek ya da yün iplerin değişik renklerde boyandıktan sonra bunlardan yapılan pompomlara tongul denir. Tongullar, nakış aralarına uygun renkler bir araya gelecek şekilde dikilerek uygulanır. Ham, ipek ipliklerden yapıldığından dolayı, giysi kullanıldıkça bu pompomlar bir araya toplanarak düğme büyüklüğünde olurlar.

 

- Üçetek (Üçpeş-Zıbun): Üç parçadan oluşan, uzun kollu ve ayak bileklerine kadar uzanan bir giyecektir. Ön iki, arka tek parçadan oluşur. Ön boydan açık olup, yanlar kalçaya kadar yırtmaçlıdır. Genellikle ipek ve pamuklu dokumadan olan kumaşın üstünde yol yol renkli hatlar vardır. Buna "tahta" denilir. Yöre halkı daha çok pembe tahtalı kumaşı tercih etmektedir. Üçeteğin kol uçları ve etek kenarları oylumludur. İçi astar ile kaplıdır. Tüm kenarı kalın simli su taşı ile dikilmiş olanları da vardır. Üçeteğin beline kalın bir kuşak bağlanır. Önde bulunan iki etek uçları tam ortadan tutulup, ters üçgen şekline getirilerek kuşak içine sıkıştırılır. Etek uçlarının farklı biçimde kuşak içine tutturulması da mümkündür. Üçetek" üçpeş ve zıbın" olarak da tarif edilir.

4- Şalvar-Tuman (Alapaça-Morlu Tuman- PaçaTuman): Pamuk ya da ham ipekten dokunan şalvar, göynek ile aynı kumaştandır. Dizden yukarısı beyaz, alt kısmı kırmızıdır. Paça rengi kırmızı olduğu için şalvara "alapaça" den Dokuma yapılırken mavi renkli iplerle kalın ve ince tahtalar* y Bir parçanın eni 30-35 cm arasında değişir. Bel ve paça kısmında urlar vardır.

Mor ya da kırmızı olan kumaşa arzuya göre ham ipekten yapılmış renkli tongullar dikilir. Tongullar şalvar üstünde zamanla düğme büyüklüğünde kalır.

5- Kuşak:

a) Kırmızı Kuşak: Genellikle kırmızı ve bordo renginde olan kuşak, kare biçimindedir. El tezgahlarında yünden ipten dokunan ve uçlarında 15-17 cm uzunlukta saçaklar bulunan kuşağın üstünde, küçük beyaz ve ara ara siyah renkte tahta deseni vardır. Saçakların başladığı yerin 1cm kadar içerisinden, tüm kenarı çevreleyen beyaz ya da siyah renkli iki şerit, dokuma yapılırken uygulanmıştır.

Üçgen biçiminde katlandığında karşılıklı iki uca dikilmiş, her biri 1m uzunluğunda iki kolon ya da renkli bükülmüş iplerden yapılmış bağlar vardır. Bu kolonların uçlarında bir veya birden fazla püskül bulunur. Püsküllerin bombelerinde ikişerli büyük mavi boncuk, uçlarında da küçük siyah ve bordo renginde boncuklar vardır.

Kuşağın uç kenarına "V" biçiminde siyah ya da kahverengi iplerden saçaklar yapılmıştır. Bu saçakların uçlarında beyaz boncuklar vardır. "V"nin uç kısmına ve sağ-sol uzantılarına ikişer tane püskül dikilmiştir. Bu püsküllerin boğum yerlerinde kuşak uçlarında olduğu gibi iri mavi boncuklar vardır. Püskül uçlarını da küçük beyaz boncuklar süslemektedir.

Kare kuşak üçgen yapıldıktan sonra 15 cm kadar tekrar katlanarak bele bağlanır. Uç kısımlarda bulunan kolonlar belden bir kez çevrildikten sonra arkada bağlanır ve uçlardaki püsküller böylece kuşak "V" sindeki püsküllerin üstüne gelerek, güzel bir görüntü oluşturur.

Kuşak (03.11.1999)





YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
HABER ARŞİVİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI