Amasya’da, Amasya Protokolü’nün 107’nci yıl dönümü dolayısıyla konferans düzenlendi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turgut İleri, konferansta Amasya Protokolü’nün Milli Mücadele sürecindeki önemini ve Türkiye’nin siyasi tarihine etkilerini anlattı.

İstanbul Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasında 22 Ekim 1919’da gerçekleştirilen Amasya Protokolü’nün 107’nci yıl dönümü kapsamında, Saraydüzü Kışlası Milli Mücadele Müzesi ve Kongre Salonu’nda konferans düzenlendi.

Programa Amasya Valisi Önder Bakan, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Kemal Çakıroğlu, Amasya Belediye Başkan Yardımcısı Bekdemir İşbilir, Amasya Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hasan Yerkazan, Amasya İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Ramazan Yiğit, Amasya İl Emniyet Müdürü Ali Erkan Aktaşgül, kurum ve kuruluş müdürleri, siyasi parti temsilcileri ve davetliler katıldı.

Konferansta konuşan Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turgut İleri, Amasya Protokolü’nün hazırlanma sürecini, İstanbul Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasında yapılan görüşmeleri ve protokolün Milli Mücadele açısından taşıdığı tarihsel önemi anlattı.

GÖRÜŞMELERİN TARİHSEL SÜRECİNİ ANLATTI

Doç. Dr. Turgut İleri, Mustafa Kemal Paşa, Rauf Orbay ve Bekir Sami Bey’in yer aldığı Heyet-i Temsiliye ile İstanbul Hükümeti’ni temsil eden Bahriye Nazırı Salih Paşa arasındaki görüşmelerin 20 Ekim 1919’da başladığını ve 22 Ekim’de sona erdiğini aktardı. İleri, bu görüşmeler sonucunda ortaya çıkan Amasya Protokolü’nün, Milli Mücadele’nin siyasi gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.

AMASYA PROTOKOLÜ’NÜN ÖNEMİNE DEĞİNDİ

Amasya Protokolü’nün önemini anlatan Doç. Dr. Turgut İleri, görüşmelerin İstanbul Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasındaki ilişkilerin yeniden düzenlenmesine katkı sağladığını belirtti. Protokolün, İstanbul Hükümeti’nin Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararları benimsemesi ve Anadolu’da yürütülen Milli Mücadele hareketinin siyasi açıdan tanınması bakımından önem taşıdığını anlattı.

İleri, görüşmelerin İtilaf Devletleri açısından da önemli sonuçlar ortaya koyduğunu, İstanbul Hükümeti üzerindeki etkinin tek başına yeterli olmadığını ve Anadolu’da gelişen Milli Mücadele hareketinin de dikkate alınması gerektiğini gösterdiğini kaydetti.

Doç. Dr. Turgut İleri, Amasya Protokolü görüşmelerinde Osmanlı Mebusan Meclisi’nin yeniden toplanmasının da gündeme geldiğini belirterek, seçimlerin yapılması ve meclisin toplanması yönündeki kararların önemini anlattı.

Meclisin yeniden toplanmasının, halkın temsilcilerinin ülkenin geleceğine ilişkin kararlarda söz sahibi olması açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade eden İleri, Kanun-ı Esasi çerçevesinde Mebusan Meclisi’nin onayı olmadan yapılacak anlaşmaların hukuki geçerliliğine ilişkin yaklaşımın da millet iradesinin ön plana çıkması bakımından taşıdığı öneme değindi.

Amasya Protokolü’nün, Milli Mücadele’nin siyasi ve hukuki temellerinin gelişmesinde önemli bir aşama olduğunu kaydetti

Konferansın sonunda Amasya Valisi Önder Bakan, sunumundan dolayı Doç. Dr. Turgut İleri’ye teşekkür belgesi ve çiçek takdim etti. Program, toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Hanife Yeşilyurt