Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Derya Canlı, Ramazan ayında uygulanan orucun ruh sağlığı ve psikolojik durum üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Canlı, orucun yalnızca fiziksel değil, psikolojik açıdan da önemli değişimler yarattığını belirterek, özellikle günlük hayatında stres, kaygı ve uyku düzeni sorunları yaşayan kişiler için dikkat edilmesi gereken noktaları paylaştı.

ORUÇ PSİKOLOJİYİ NASIL ETKİLİYOR?

Psikiyatri uzmanı Canlı, orucun beyinde ve ruhsal dengede bazı değişikliklere yol açabileceğini söyledi. Buna göre, açlık ve sıvı alımının azalması kısa süreli enerji düşüklüğüne ve buna bağlı olarak hafif yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon sorunlarına neden olabiliyor. Bununla birlikte, orucun düzenli ve bilinçli tutulması durumunda ruhsal açıdan birçok olumlu etkisinin de görülebildiğini vurguladı.

Canlı, “Oruç sırasında bireyler, sadece yemek ve içmekten uzak durmaz; aynı zamanda sabır, empati ve dayanışma gibi ruhsal becerileri de güçlendirir. Bu süreç, psikolojik dayanıklılığı artırır ve stresle başa çıkma yeteneğini geliştirebilir” dedi.

DUYGUSAL DURUM VE ORUÇ

Oruç döneminde duygu durumunda geçici dalgalanmalar yaşanabileceğini belirten Canlı, özellikle açlık süresinin uzun olduğu saatlerde irritabilite (sinirlilik) ve sabırsızlık gibi tepkilerin ortaya çıkabileceğini söyledi. Ancak bu durumun genellikle geçici olduğunu, iftar ve sahurla birlikte dengelendiğini ifade etti.

Canlı, özellikle kaygı ve depresyon eğilimi olan bireylerin oruç sürecinde kendilerini gözlemlemeleri gerektiğini belirterek, “Kendi ruhsal sınırlarınızı bilin ve ihtiyaç halinde uzman desteği alın. Oruç, bilinçli tutulduğunda psikolojik olarak da güçlendirici bir deneyim olabilir” uyarısında bulundu.

UYKU DÜZENİ VE ENERJİ YÖNETİMİ

Ramazan ayında değişen uyku düzeninin psikolojiyi doğrudan etkilediğine dikkat çeken Canlı, sahur ve iftar saatlerinin uyku ritmini değiştirebileceğini söyledi. “Uyku kalitesi düşerse konsantrasyon bozulur, duygusal tepkiler artar. Bu nedenle mümkün olduğunca gündüz kısa süreli uyku veya dinlenme molaları planlamak ruhsal dengeyi korumaya yardımcı olur” dedi.

BESLENME VE PSİKOLOJİK ETKİLER

Oruç süresince beslenme alışkanlıklarının değişmesinin de ruh sağlığını etkilediğini belirten Canlı, özellikle protein, vitamin ve mineral dengesi açısından sahur ve iftar öğünlerinin önemine değindi. “Dengesiz beslenme enerji düşüklüğüne ve buna bağlı olarak sinirlilik, konsantrasyon eksikliği ve motivasyon kaybına yol açabilir. Psikolojik olarak sağlıklı bir Ramazan geçirmek için beslenme düzenine dikkat etmek şart” ifadelerini kullandı.

ORUÇ VE OLUMLU PSİKOLOJİK ETKİLER

Canlı, orucun yalnızca dikkat ve enerji üzerinde değil, ruhsal iyilik hali üzerinde de olumlu etkiler oluşturabileceğini belirtti. “Oruç, bireyde empati duygusunu artırır, başkalarının açlık ve zorluklarını daha iyi anlamayı sağlar. Bu süreç, sosyal bağları güçlendirir ve psikolojik doyum hissini artırır” dedi.

Uzman, Ramazan ayının meditasyon, dua ve toplumsal dayanışma ile birleştiğinde, psikolojik sağlığı destekleyen güçlü bir dönem haline gelebileceğini söyledi.

PSİKOLOJİK SAĞLIĞI KORUMAK İÇİN ÖNERİLER

Derya Canlı, Ramazan ayında psikolojik sağlığı korumak için bazı pratik önerilerde bulundu:

Sahurda dengeli ve hafif yiyecekler tüketmek, şekerli ve yağlı besinleri sınırlamak.

Gün içinde kısa süreli dinlenmelerle enerji seviyesini dengelemek.

Uyku düzenini mümkün olduğunca korumak.

Günlük stres ve kaygı yönetimi için nefes egzersizleri veya kısa meditasyonlar yapmak.

Kendini aşırı zorlamamak ve psikolojik sınırları göz önünde bulundurmak.

Canlı, Ramazan sürecinin bilinçli ve dengeli geçirildiğinde hem bedensel hem de ruhsal açıdan pek çok fayda sağladığını vurgulayarak, “Oruç, sadece bir ibadet değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılığı artıran, ruhu güçlendiren bir deneyimdir” dedi.

Hanife Yeşilyurt