Hastaneler çoğu kişi için tedavi ve şifa mekanlarıdır; ancak bazı insanlar için bu ortamlar kaygı, korku ve panik hissi uyandırır. Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Derya Canlı, “Nozokomefobi” olarak adlandırılan ve kişinin hastanelerden yoğun şekilde kaçınmasına neden olabilen bu fobiye dikkat çekti.

Canlı, bu fobinin kişinin sağlık hizmetlerinden uzak durmasına, rutin kontrolleri aksatmasına ve tedavi gecikmelerine yol açabileceğini söyledi.

Nozokomefobi Belirtileri

Psikiyatrist Derya Canlı Nozokomefobi belirtilerini şöyle sıraladı;

Hastane veya tıbbi ortamlardan kaçınma

Hastalık veya enfeksiyondan yoğun korku duyma

Hastalık bulaşma riski konusunda aşırı endişe

Rutin kontroller veya tedavi için hastaneye gitmekten kaçınma

Yoğun anksiyete veya panik ataklar yaşama

Canlı, belirtilerin kişiden kişiye farklılık gösterebileceğini ve bazı hastalarda sadece belirli durumlarda korku yaşanırken, bazılarında günlük yaşamı olumsuz etkileyebilecek düzeyde olabileceğini belirtti.

Nozokomefobi Kimlerde Görülür?

Bu fobi türünün toplumda nadir görüldüğünü belirten Canlı, “Nozokomefobi, tıbbi ortamlara yönelik korku ve kaygının bireysel farklılıklara bağlı olarak değiştiği nadir bir fobi türüdür” dedi.

Risk faktörleri arasında şunlar bulunuyor:

Geçmişte kötü bir tıbbi deneyim yaşamış olmak

Kontrol kaybı veya belirsizlik hissi

Genetik yatkınlık veya kişisel özellikler

Canlı, “Kimi kişiler için hastane sadece tedavi mekanıdır, kimileri için ise stres ve kaygının kaynağı olabilir. Bu nedenle erken tanı ve farkındalık çok önemlidir” diye konuştu.

Tedavi Yöntemleri

Nozokomefobi tedavisinde etkili yöntemler hakkında bilgi veren Canlı, şunları ifade etti:

Kognitif Davranış Terapisi (CBT): Olumsuz düşünce kalıplarını değiştirmeye ve kaygıyı yönetmeye yardımcı olur.

Maruz Kalma Terapisi: Hastane ortamına kontrollü şekilde maruz bırakma yöntemiyle korku tepkisini azaltır.

Farmakoterapi: Gerekli durumlarda anksiyete ve panik atakları hafifletmek için ilaç tedavisi uygulanabilir.

Canlı, tedaviye erken başlanmasının kişinin hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Hastane Korkusunu Önlemenin Yolları

Canlı, hastane korkusunu önlemek ve hafifletmek için uygulanabilecek bazı pratik önlemler de paylaştı:

Bilgi Edinmek: Hastane ve tedavi süreçleri hakkında doğru bilgi sahibi olmak, belirsizlikten kaynaklanan kaygıyı azaltır.

Rahatlatıcı Teknikler: Nefes egzersizleri, meditasyon ve gevşeme teknikleri kaygıyı düşürmede yardımcı olabilir.

Destek Almak: Yakınlar ve profesyonel destek, hastane korkusuyla başa çıkmada önemli bir kaynaktır.

Rutin Kontrolleri Ertelememek: Düzenli kontroller, sağlığı korur ve korkunun güçlenmesini önler.

Canlı, “Hastane korkusu yaşayan kişiler, yalnız olmadıklarını bilmeli ve destek aramaktan çekinmemelidir. Erken müdahale ile hayat kalitesini artırmak mümkündür” dedi.

Toplumda Farkındalık Önemli

Nozokomefobi, genellikle göz ardı edilen bir fobi türü olmasına rağmen kişinin sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir. Derya Canlı, bu fobiye karşı toplumsal farkındalığın artırılmasının ve sağlık çalışanlarının hastaların kaygılarına duyarlı olmasının önemini vurguladı:

“Hastaneler, sadece tedavi edilen yerler değil; insanların kaygılarını yönetmeyi öğrenmeleri gereken alanlardır. Sağlık çalışanları ve aileler bu süreçte destekleyici olmalıdır.”

Canlı, Ramazan gibi oruç dönemlerinde de hastaların kaygılarının artabileceğini, dolayısıyla psikolojik destek ve bilgilendirmelerin bu dönemde özellikle önem taşıdığını belirtti.

Hanife Yeşilyurt