Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derya Canlı, çocukların küfür etmesinin aileler açısından kaygı verici olabildiğini belirterek, bu davranış karşısında çocuğu aşağılamak, ağır şekilde cezalandırmak veya öfkeyle tepki vermek yerine, davranışın altında yatan nedenin anlaşılmasının önemine dikkat çekti. Canlı, ailelerin çocukla sakin bir şekilde konuşarak küfürlü ifadelerin neden uygun olmadığını anlatması ve doğru iletişim yöntemleriyle çocuğa rehberlik etmesi gerektiğini vurguladı.

Çocukların gelişim sürecinde çevrelerinden duydukları kelimeleri ve davranışları taklit edebildiğini belirten uzmanlar, özellikle küfürlü ifadelerin kullanılmasının aileler tarafından doğru değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çocuğun kullandığı her küfürlü ifadenin aynı anlama gelmediğini, bazı çocukların duyduğu bir kelimenin anlamını tam olarak bilmeden yalnızca çevresindeki kişilerden öğrendiği için kullanabildiğini ifade eden uzmanlar, bu nedenle ailelerin öncelikle çocuğun davranışının kaynağını anlamaya çalışması gerektiğini belirtiyor.

Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derya Canlı da çocukların davranışlarının değerlendirilmesinde, çocuğun yaşının, gelişim döneminin ve içinde bulunduğu çevrenin önemli olduğunu vurguladı. Çocuğun küfür etmesi karşısında ebeveynlerin ani ve sert tepkiler vermek yerine, davranışın ne zaman ve hangi durumlarda ortaya çıktığını gözlemlemesi gerektiğini belirtti.

ÖNCELİKLE NEDENİNİ ANLAMAK GEREKİYOR

Çocukların zaman zaman öfkelendiğinde, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, dikkat çekmek istediğinde ya da çevresinde duyduğu ifadeleri taklit ederek küfürlü kelimeler kullanabildiğini belirten Canlı ailelerin bu davranışın altında yatan nedeni anlamaya çalışmasının önemli olduğunu ifade etti.

Çocuğun kullandığı kelimenin anlamını bilip bilmediği, bu ifadeyi kimlerden duyduğu ve hangi durumlarda kullandığına bakılması gerektiğine dikkat çeken Canlı, davranışın sürekli hale gelmesi durumunda ise daha yakından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çocuğun küfür etmesi karşısında “Sen kötü bir çocuksun” gibi ifadeler kullanılmasının doğru olmadığına dikkat çeken Canlı, davranış ile çocuğun kişiliğinin birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı. Ailelerin, çocuğa doğrudan saldırmak yerine, “Bu kelimeyi kullanmanı doğru bulmuyorum” şeklinde yaklaşmasının daha sağlıklı bir iletişim kurulmasına yardımcı olabileceği ifade etti.

ÇOCUĞU UTANDIRMAK YERİNE DAVRANIŞI ANLATILMALI

Dr. Canlı çocukların hata yaptıklarında veya yanlış bir davranış sergilediklerinde aşağılanmasının, onların kendilerini değersiz hissetmelerine yol açabileceği belirtti. Bu nedenle küfür eden çocuğun herkesin içinde azarlanması, küçük düşürülmesi veya arkadaşlarının yanında utandırılması yerine, mümkün olduğunca sakin bir ortamda konuşulması önerdi.

 ‘ÇOCUKLAR DUYDUKLARINI TAKLİT EDEBİLİR’

Çocukların özellikle küçük yaşlarda çevrelerinde duydukları kelimeleri anlamını tam olarak kavramadan tekrar edebildiğine dikkat çeken Dr. Canlı, böyle bir durumda aşırı tepki verilmesinin davranışın daha da pekişmesine neden olabileceği ifade edildi

Bazı çocukların, kullandıkları küfürlü kelimelerin yetişkinlerde güçlü bir tepki oluşturduğunu fark ederek aynı ifadeyi yeniden kullanabildiğini belirtti. Bu nedenle ailelerin aşırı öfkelenmek yerine sakin kalması ve davranışı doğru şekilde yönlendirmesi önem taşıyor.

Canlı “Çocuk küfür ettiğinde gülmek, bu davranışı komik bulmak veya aile içinde bu durumu eğlenceli bir olay haline getirmek de önerilmiyor. Çünkü çocuk, aldığı tepkiye göre davranışını tekrarlayabiliyor. Aynı şekilde, çocuğa fiziksel veya ağır psikolojik cezalar vermek de sağlıklı bir çözüm olarak görülmüyor” dedi.

KÜFÜRÜN YERİNE DOĞRU İFADELER ÖĞRETİLMELİ

Çocukların öfkelerini ve kızgınlıklarını ifade edebilmeleri için alternatif kelimeler ve davranışlar öğrenmesi gerektiğini ifade eden Canlı “Çocuğun öfkelendiğinde küfür etmek yerine “Kızdım”, “Bunu istemiyorum”, “Bana bunu yapman hoşuma gitmedi” gibi ifadeler kullanmasının öğretilmesinin, duygularını daha sağlıklı şekilde ifade etmesine yardımcı olabilecek

Özellikle öfke anında çocuğa uzun nasihatler vermek yerine, öncelikle sakinleşmesine yardımcı olunmalı, ardından davranışını konuşulmalı. Çocuğun duygusunun kabul edilmesiyle davranışının kabul edilmesinin aynı şey olmadığına dikkat çekerek, “Kızgın olmanı anlayabiliyorum ama küfür etmeni doğru bulmuyorum” gibi bir yaklaşımın çocuğun hem duygusunu tanımasına hem de sınırları öğrenmesine yardımcı olabilecek” şeklinde konuştu

AİLELER TUTARLI OLMALI

Çocukların davranışlarının şekillenmesinde ailelerin tutarlı yaklaşımının önemli olduğunun altını çizen Canlı bir gün küfür ettiğinde sert tepki gösterilen, başka bir gün ise görmezden gelinen davranışların çocuk açısından kafa karıştırıcı olabileceği ifade etti.

Bu nedenle anne ve babanın benzer sınırlar koyması ve çocuğa aynı mesajı vermesi gerektiğini belirtirken, çocuğun küfür etmesi durumunda uygulanacak yaklaşımın önceden belirlenmesinin daha sağlıklı olabileceğini kaydetti.

Ailelerin, çocuğun küfür etmesine yalnızca bir “terbiye sorunu” olarak bakmak yerine, davranışın arkasında başka bir ihtiyaç olup olmadığını da değerlendirmesi gerektiğini söyleyen Dr. Canlı “Çocuk dikkat çekmek, öfkesini göstermek, arkadaş grubuna uyum sağlamak veya yaşadığı bir sıkıntıyı dışa vurmak amacıyla bu tür kelimeleri kullanabiliyor” ifadelerine yer verdi.

Sürekli hale gelirse uzman desteği önemli

Çocuğun küfürlü ifadeleri sık sık kullanması, okul ve ev yaşamında ciddi sorunlara yol açması, öfke patlamalarıyla birlikte görülmesi veya davranışın giderek artması durumunda ailelerin bir uzmandan destek almasının önemli olduğunu da vurguladı.

Dr.Canlı, özellikle çocuğun davranışında belirgin bir değişiklik görülmesi, yoğun öfke, saldırganlık, içe kapanma veya sosyal ilişkilerde bozulma gibi başka belirtilerin de eşlik etmesi halinde profesyonel değerlendirme yapılmasını da önerdi

Hanife Yeşilyurt