Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Derya Canlı, çocuklarda küfür etme davranışına nasıl yaklaşılması gerektiğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Canlı, bu tür davranışların yalnızca “yanlış bir alışkanlık” olarak görülmemesi gerektiğini, altında yatan psikolojik ve çevresel faktörlerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Çocukluk döneminde dil gelişimi ve sosyal öğrenmenin hızlı ilerlediğini belirten Dr. Canlı, özellikle okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocukların çevrelerinden duydukları kelimeleri anlamlarını bilmeden tekrar edebildiklerine dikkat çekti. Bu nedenle küfür davranışına verilecek tepkilerin çocuğun gelişim sürecini doğrudan etkilediğini ifade etti.

“CEZALANDIRMAK YERİNE NEDENİNİ ANLAMAK GEREKİR”

Dr. Derya Canlı, ailelerin ilk refleks olarak cezalandırma, bağırma ya da aşırı tepki verme eğiliminde olmasının süreci olumsuz etkileyebileceğini belirterek şunları söyledi:

“Çocuk küfür ettiğinde bunun hemen bir saygısızlık ya da bilinçli bir kötü davranış olduğu düşünülmemelidir. Çoğu zaman çocuklar bu kelimeleri çevrelerinden duyar ve etkisini test eder. Aşırı tepki vermek davranışı pekiştirebilir. Bunun yerine sakin kalmak ve neden bu kelimenin uygun olmadığını açıklamak gerekir.”

“MODEL OLMA DAVRANIŞI KRİTİK ÖNEMDE”

Aile içi iletişimin çocuk üzerindeki etkisine dikkat çeken Canlı, ebeveynlerin kullandığı dilin çocuk için en güçlü öğrenme kaynağı olduğunu ifade etti.

“Çocuklar söyleneni değil, görüleni öğrenir. Ev içinde kullanılan dil, tartışma biçimi ve stres anındaki tepkiler çocuk tarafından doğrudan kopyalanır. Bu nedenle ebeveynlerin kendi iletişim dillerine dikkat etmesi çok önemlidir.”

“DUYGUYU YÖNETMEYİ ÖĞRETMEK GEREKİR”

Küfür davranışının çoğu zaman öfke, dikkat çekme isteği veya duygusal ifade eksikliğinden kaynaklanabileceğini belirten Canlı, çocuklara duygularını doğru ifade etme becerisi kazandırmanın önemine değindi.

“Çocuğa ‘bunu söyleme’ demek tek başına yeterli değildir. Onun yerine ‘öfkelendiğinde bunu nasıl söyleyebilirsin?’ gibi alternatifler öğretilmelidir. Çocuk, duygusunu kelimelere dökebilmeyi öğrendiğinde olumsuz davranışlar azalır.”

“TUTARLI YAKLAŞIM ŞART”

Dr. Canlı ayrıca, ailelerin ve eğitimcilerin tutarlı bir tutum sergilemesinin sürecin en önemli parçası olduğunu belirterek, farklı tepkilerin çocuğun davranışı anlamasını zorlaştıracağını ifade etti.

“Bir gün görmezden gelinen, ertesi gün sert şekilde cezalandırılan bir davranış çocukta kafa karışıklığı oluşturur. Net, sakin ve tutarlı bir yaklaşım en sağlıklı yöntemdir.”

“GEREKİRSE UZMAN DESTEĞİ ALINMALI”

Küfür davranışının yoğunlaşması, sık tekrarlanması ya da başka davranış sorunlarıyla birlikte görülmesi durumunda profesyonel destek alınması gerektiğini vurgulayan Canlı, aileleri bu konuda gecikmemeleri yönünde uyardı.

Dr. Derya Canlı, son olarak çocukların davranışlarının bir “etiketleme” aracı haline getirilmemesi gerektiğini belirterek, doğru yaklaşımın sabır, anlayış ve rehberlik olduğunu ifade etti.

Hanife Yeşilyurt