Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Derya Canlı, yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde çocukların bayram sürecini nasıl algıladığına ve ailelerin bu konuda nasıl bir iletişim kurması gerektiğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Dr. Canlı, Kurban Bayramı’nın çocuklara aktarılmasında kullanılan dilin, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun olması gerektiğini vurguladı.

Bayramların çocuklar için hem kültürel hem de duygusal bir öğrenme alanı olduğunu belirten Dr. Canlı, özellikle Kurban Bayramı gibi içinde “kesim” ve “kurban” gibi kavramlar barındıran dini ritüellerin anlatımında hassasiyet gösterilmesinin önemine dikkat çekti.

“ÇOCUKLAR SOMUT DÜŞÜNÜR, KORKUTAN ANLATIMDAN KAÇINILMALI”

Dr. Derya Canlı, çocukların özellikle erken yaş dönemlerinde soyut kavramları anlamakta zorlandığını belirterek, Kurban Bayramı’nın anlatımında kullanılan dilin basit, sade ve güven verici olması gerektiğini ifade etti.

Canlı, “Çocuklar soyut kavramları yetişkinler gibi algılayamaz. Bu nedenle ‘kurban’, ‘kesmek’, ‘kan’ gibi ifadeler korkutucu bir şekilde değil, daha yumuşak ve açıklayıcı bir dille anlatılmalıdır. Bayramın paylaşma, dayanışma, yardımlaşma ve ihtiyaç sahiplerine destek olma yönü ön plana çıkarılmalıdır” dedi.

“PAYLAŞMA VE DAYANIŞMA VURGUSU ÖN PLANDA OLMALI”

Kurban Bayramı’nın çocuklara anlatımında en önemli noktanın paylaşma ve yardımlaşma değerleri olduğuna dikkat çeken Dr. Canlı, ailelerin süreci bir “korku” ya da “kaygı” unsuru haline getirmemesi gerektiğini söyledi.

Dr. Canlı, “Çocuğa bayram anlatılırken etin ihtiyaç sahiplerine dağıtıldığı, insanların birbirine yardım ettiği, sevgi ve dayanışmanın güçlendiği bir süreç olduğu vurgulanmalıdır. Böylece çocuk hem dini bir ritüeli öğrenir hem de sosyal değerleri içselleştirir” ifadelerini kullandı.

“GÖRSEL VE DUYUSAL DETAYLARA DİKKAT EDİLMELİ”

Dr. Derya Canlı, özellikle küçük yaş grubundaki çocukların kesim sürecine doğrudan maruz bırakılmasının travmatik etkiler oluşturabileceğini belirterek, aileleri dikkatli olmaları konusunda uyardı.

“Çocukların kesim anına doğrudan şahit olması her zaman gerekli değildir. Eğer çocuklar bu sürece dahil edilecekse, onların psikolojik durumu mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Aşırı görsel ve duygusal yükten kaçınılmalıdır” diyen Canlı, çocukların yaşlarına uygun açıklamalarla sürecin sadeleştirilmesi gerektiğini ifade etti.

“SORU SORMASINA İZİN VERİLMELİ”

Çocukların merak duygusunun doğal olduğunu vurgulayan Dr. Canlı, ailelerin çocukların sorularına açık ve sabırlı şekilde cevap vermesi gerektiğini söyledi.

Canlı, “Çocuklar sorular sorar ve bu çok değerlidir. ‘Neden kesiliyor?’, ‘Nereye gidiyor?’ gibi sorulara kızmadan, korkutmadan ve gerçekleri yaşına uygun biçimde açıklamak gerekir. Bu süreç, çocuğun güven duygusunu güçlendirir” dedi.

“BAYRAMLAR KÜLTÜREL VE DUYGUSAL EĞİTİM FIRSATIDIR”

Bayramların çocuklar için sadece dini bir ritüel değil, aynı zamanda önemli bir sosyal öğrenme süreci olduğunu belirten Dr. Derya Canlı, ailelerin bu dönemi bir eğitim fırsatı olarak görmesi gerektiğini ifade etti.

Dr. Canlı, “Kurban Bayramı çocuklara paylaşmayı, merhameti ve toplumsal dayanışmayı öğretmek için önemli bir fırsattır. Doğru anlatıldığında çocuklar için hem öğretici hem de güvenli bir deneyim haline gelir” diye konuştu.

AİLELERE UYARI: “BASKI DEĞİL, AÇIKLAMA ESAS OLMALI”

Dr. Derya Canlı son olarak ailelere, çocuklara bayram sürecini anlatırken baskıcı ya da zorlayıcı bir tutumdan kaçınılması gerektiğini hatırlattı. Çocuğun duygularının önemsenmesi gerektiğini belirten Canlı, sağlıklı iletişimin çocukların psikolojik gelişimine olumlu katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.

Hanife Yeşilyurt