Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. Öğretim Görevlisi Selçuk Sezikli  “8 Mayıs Dünya Talasemi Günü” ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Dr. Öğretim Görevlisi Selçuk Sezikli yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

8 MAYIS DÜNYA TALASEMİ GÜNÜ: TALASEMİ HASTALIĞI NEDİR?

"Talasemi, bir diğer adı ile Akdeniz Anemisi ülkemizde en sık görülen kalıtsal kan hastalıklarından biridir. Kalıtsal geçiş nedeni ile özellikle akraba evliliğinin yaygın olduğu bölgelerde hastalığın sıklığı artmakta ve önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir. Talaseminin önemini vurgulamak adına 1993 yılından itibaren her yıl 8 Mayıs günü ‘Dünya Talasemi Günü’ olarak kabul edilir ve hafta boyunca çeşitli yayın kuruluşları ile Talasemi hastalığının önemi üzerinde durulur.

TALASEMİ NEDİR?

Talasemi anne ve babadan genetik geçiş gösteren ve ağır derecede kansızlığa neden olan bir kan hastalığıdır. Alyuvarların (Eritrosit, kırmızı kan hücrelerinde) içinde dokulara oksijen taşınmasını sağlayan ve hemoglobin olarak adlandırılan özel proteinler vardır. Talasemi hastalığında ise bu proteinin yapımı belirgin oranda azalır ve sonuç olarak dokulara oksijen taşınmasında azalma ve düzenli kan verilmesini gerektiren çok ciddi kansızlık meydana gelir. Kansızlığa bağlı çabuk yorulma, halsizlik, çarpıntı, gibi belirtilerin yanı sıra aylık düzenli kan nakline bağlı demir birikimi ve demir organ yetmezlikleri gelişebilir.

TALASEMİNİN TİPLERİ NELERDİR?

Anne ve babadaki genlerin hastalığı taşıyıp taşımamasına bağlı olarak Talasemi bireyde üç farklı şekilde gelişebilir:

Talasemi Minör (Taşıyıcılık): Birey çoğunlukla tamamen sağlıklıdır. Hafif bir kansızlık olsa bile sıklıkla şikayete neden olmaz ve kan nakli ihtiyacı yoktur. Bu nedenle Talasemi taşıyıcıları bu hastalığı taşıdıklarını bilmeyebilirler.

Talasemi İntermediate (Hafif hastalık): Hafif kansızlık ve hafif hastalık belirtileri mevcuttur.

Talasemi Major (Ağır hastalık): Kansızlık belirtileri çok ağırdır ve genellikle yaşamın 3. ayından itibaren kendini göstermeye başlar. Hastalığa ait sorunların ve belirtilen azaltılması için düzenli kan nakline ihtiyaç duyarlar.

TALASEMİ HASTALIĞI İÇİN KİMLER RİSK ALTINDADIR?

Bireyde Talasemi Major olarak adlandırılan ağır hastalığın gelişebilmesi için anne ve babanın her ikisinden de hastalığı taşıyan genin bireye geçişi gerekmektedir. Bu nedenle Talasemi hastalığına sahip bireylerin doğabilmesi için hem anne hem de babanın hastalığı taşıması gereklidir. Her iki ebeveyn de taşıyıcı (Talasemi Minör) ise doğacak çocukların %50’si taşıyıcı, %25’i sağlıklı ve %25’inin ise hasta olma ihtimali vardır. Anne veya babadan sadece biri taşıyıcı diğeri sağlıklı ise Doğacak her çocukta %50 taşıyıcı %50 ise sağlıklı olma ihtimali vardır.

TALASEMİ HASTALIĞININ VE TAŞIYICILIĞIN TANISINI KOYMAK ZOR MUDUR?

Talasemi hastalığında tanı basit kan testleri ile yapılabilmektedir. Genetik testlerin gerekli olduğu durumlarda ise yine bireyden alınan kan örneği ile testler yapılabilmektedir.

TALASEMİ HASTALIĞININ VE TAŞIYICILIĞIN TEDAVİSİ MÜMKÜN MÜ?

Talasemi Minörlü hastalarda tedavi gerekmemekle birlikte Talasemi Major tanısı alan hastalarda rutin kan nakli yapılarak kansızlığın belli bir seviyenin altında tutulması hedeflenmektedir. Böylelikle kansızlığın neden olabileceği organ hasarlarının gelişmesi önlenebilmektedir. Bununla birlikte sürekli yapılan kan nakli vücutta fazla demir birikimine neden olarak yine organ hasarlarına ve yetmezliklerine neden olabilir. Bu nedenle rutin transfüzyon yapılan hastalara vücuttaki fazla demiri uzaklaştırabilmek için bazı ek tedaviler uygulanmalıdır. Talasemi majorlu hastaların tedavisinde kullanılabilecek diğer yöntemler dalağın çıkartılması, kök hücre nakli ve gen tedavileridir.

TALASEMİ HASTALIĞI ÖNLENEBİLİR Mİ?

Talaseminin önlenebilmesi için en önemli yöntem halkın bilgilendirilmesidir. Talasemi taşıyıcılarının belirlenmesi, riskler açısından bilgilendirilmesi, gerekli genetik danışmanlığın verilmesi ve gerekli durumlarda prenatal genetik testlerin yapılması ile Talasemi Major tanılı çocukların doğumu engellenebilir.

UNUTMA, UNUTTURMA!

Talasemi toplum eğitimi, evlilik öncesi tarama testleri ve doğum öncesi (prenatal) yapılacak testler ile önlenebilen kalıtsal bir hastalıktır. Talasemi taşıyıcısı olmak evliliğe ve sağlıklı çocuk sahibi olmaya engel değildir. Talesemi bulaşıcı bir hastalık değildir. Talasemi taşıyıcılığı yaşamın ilerleyen yıllarında ağır Talasemi hastalığına dönüşmez."