Anahtar Parti Amasya İl Başkanı Aziz İbrahim Poyraz, tekstil ve hazır giyim sektörünü değerlendirdi

Türkiye’nin tekstil ve hazır giyim endüstrisinin ekonomik performansını değerlendiren Anahtar Parti Amasya İl Başkanı Aziz İbrahim Poyraz, sektörün uluslararası rekabet gücünde ciddi ve süregelen bir zayıflamaya dikkat çekti. Poyraz, “Üretim, istihdam ve ihracat rakamlarına göre ekonominin lokomotifi olan sektör, yüksek girdi maliyetleri, finansmana erişim güçlükleri, kur istikrarsızlığı ve sürdürülebilirlik kriterlerine uyum maliyetleri nedeniyle ivme kaybetmektedir” dedi.

Tekstil ve hazır giyim sektöründeki durum

Poyraz, sektörün Türkiye’nin üretim kültürünün ve ihracat kabiliyetinin omurgası olduğunu belirterek şunları vurguladı:

Hazır giyimde Balassa temelli endeks değerinin 1989–2001 dönem ortalaması 149,7 iken 2024’te 5,77’ye gerilediğini belirterek, “Uluslararası rekabet gücündeki sert düşüşü çıplak biçimde gösteriyor” dedi.

2023 verilerine göre Çin yaklaşık 300 milyar $ ihracat ile ilk sırada yer alırken, Türkiye 32 milyar $ ile 6. sırada bulunuyor.

SGK 2022 verilerine göre sektörün toplam istihdamdaki payı yaklaşık %6,5.

Pamukta verimli ovalara rağmen arz yetersizliği ve ithalat bağımlılığı sürüyor; Türkiye net ithalatçı konumunda.

2018–2025 döneminde konkordato sayılarında tekstil 2. sırada; özellikle deprem bölgelerinde yoğunluk yüksek.

İvme kaybının nedenleri

Poyraz, sektörün ivme kaybını şu başlıklarla açıkladı: finansmana erişim zorlukları, yüksek girdi maliyetleri (enerji, işçilik, hammadde), pamukta dışa bağımlılık, kur oynaklığı, vergi ve SGK yükleri, Ar-Ge/tasarım ve markalaşma eksikliği, düşük maliyetli ülkelerle yoğun rekabet, yeşil dönüşüm uyum maliyetleri, nitelikli işgücü açığı, tedarik zinciri ve lojistik sorunları, devlet desteklerinin etkin kullanılamaması ve küresel marka algısının zayıflığı.

Saha gözlemlerini de paylaşan Poyraz, “Deprem bölgesinde dahi sektöre özgü, bütüncül bir yeniden yapılanma modeli uygulanmadı. Gaziantep ve Kahramanmaraş’ta konkordato yoğunluğu, işletmelerin nefesinin daraldığını gösteriyor. Sanayicilere ‘sektörü terk edin’ denilecek bir noktaya gelinmesi kabul edilemez” dedi.

Anahtar Parti’nin çözüm önerileri

Poyraz, sektöre özel çözüm önerilerini şöyle sıraladı:

Katma değerli ve markalı üretim: Fason bağımlılığından çıkış, özgün tasarım ve koleksiyonlar, yurtdışı mağaza ve e-ticaret.

Ar-Ge, tasarım ve inovasyon: Tasarım/Ar-Ge merkezlerine selektif teşvik, üniversite-sanayi işbirliği, fuar ve yarışma destekleri.

Yeşil dönüşüm: Karbon ayak izini azaltan yatırımlara düşük faizli kredi ve hibe, organik/geri dönüştürülmüş ürün üretimi.

Lojistik ve tedarik: Lojistik merkezleri, demiryolu-liman bağlantıları, OSB ve serbest bölgelerde süreç hızlandırma, dijitalleşme.

İhracat destekleri: Eximbank kredi ve sigorta kapsamı genişletilmesi, KOBİ odaklı erişim, teşviklerde sadeleşme ve dijital rehberlik.

Maliyetlerin azaltılması: Yenilenebilir enerji yatırımları, yerli pamuk/sentetik iplik üretiminin artırılması, SGK ve vergi indirimleri.

Dijitalleşme ve e-ihracat: Küresel pazaryerleri, eğitim programları, özel teşvik paketleri.

Yeni pazarlar: Afrika, Orta Doğu ve Latin Amerika için ticaret ataşelikleri; STA kapsamının genişletilmesi.

Mesleki eğitim: Sektöre özgü meslek liseleri ve MYO’lar, sanayi içi eğitim, dijital ve sürdürülebilirlik yetkinlikleri.

Sektörel koordinasyon: Ulusal Rekabetçilik Stratejisi ve paydaş platformları.

Poyraz, pamuk üretiminin planlı şekilde artırılması, makineleşme ve AB kırsal fonlarıyla verimliliğin yükseltilmesiyle sektörün yeniden küresel ölçekte rekabetçi konuma taşınabileceğini belirterek, “Ülkenin emeğini ve sermayesini taşıyan sanayiciyi sektörü terk etmeye zorlamak yerine; maliyetleri düşüren, yatırımı ve ihracatı artıran, nitelikli istihdamı destekleyen akılcı politikaları hızla hayata geçirmek zorundayız” çağrısında  bulundu.

Anahtar Parti Amasya İl Başkanlığı Bülten