Amasya Olgunlaşma Enstitüsü’nün tarihi bahçesi, geçenleri adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor. Roma-Erken Bizans dönemine ait pithos, hem arkeolojik hem de kültürel değeriyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Bahçede sergilenen bu büyük toprak kap, tarih meraklıları ve öğrenciler tarafından yakından inceleniyor.

Pithos, 1669 yılında Amasya Kethüdası El-Hac Mehmet Çelebi tarafından yaptırılan Ziyaret Belediyesi Merkez Camii’nin inşaatı sırasında temelden çıkarıldı. Arkeologlar ve tarihçiler, bu büyük toprak kabın caminin akustiğini sağlamak amacıyla kullanılmış olabileceğini ifade ediyor. Ancak pithosun asıl işlevi, geçmişte gıda maddelerini güvenle depolamak ve uzun süre saklamak olmuş.

Geçmişte hem konutlarda hem de merkezi yapılarda yaygın olarak kullanılan pithoslar, dayanıklı yapıları sayesinde uzun yıllar boyunca hububat, kuru baklagiller ve diğer temel gıdaların saklanmasında kritik rol oynamış. Gövdesinin büyük kısmı toprağa gömülü şekilde tasarlanan bu kaplar, hem nemden korunmayı sağlıyor hem de sıcaklık değişimlerinden etkilenmiyordu.

Ziyaretçiler, pithosun büyüklüğü ve detayları karşısında hayranlıklarını gizleyemiyor. Kapak kısmının kalınlığı, gövdesinin sağlamlığı ve toprağa gömülü tasarımı, o dönemin mühendislik ve günlük yaşam bilgisine ışık tutuyor. Ayrıca bahçede sergilenen pithos, fotoğraf meraklıları için de önemli bir görsel nokta oluşturuyor.

Olgunlaşma Enstitüsünün yanından geçerken büyük çömleğin dikkatlerini çektiklerini ve merak ettiklerini belirten ziyaretçilerden biri, “Biz çok merak ettik tam oradan geçiyorduk. Bu büyük çömlek ne dedik, baktık tarihini okuduk. Eski çağlarda gıda depolamak için kullanılıyormuş. Tahıl ambarı kocaman çömlek. Dikkat çekiyor” dedi.

Bir diğeri de şunları söyledi; “Oradan geçerken büyük çömlek ilgimi çekti, arkadaşla hemen girdik bahçeye baktık. Hububat için kullanıyormuş, ilk defa gördüm ama en değişik gelen kısmı da caminin akustiğini sağlamak için kullanılıyormuş. Nasıl kullanıyorlarmış merak ettim” diye konuştu

Amasya Olgunlaşma Enstitüsü bahçesindeki, pithos sadece bir toprak kap değil; aynı zamanda geçmişteki günlük yaşam, gıda depolama ve sosyal düzen hakkında bilgi veren bir belge olarak değerlendiriliyor.

Ziyaretçiler, o dönemin mühendislik bilgisi ve yaşam biçimi hakkında ipuçları sunuyor. Ayrıca bahçede sergilenen pithos, fotoğraf meraklıları için de büyük bir görsel cazibe oluşturuyor.

Şerife Kara