Ekonominin psikoloji ile bütünleştirilmesi ve ekonominin psikoloji ile çalışılması gerektiği sonucuna varmak gerektiğini bana hissettiren şey nedir?’ diye düşünmeye başladığımda, bu satırları yazmaya başladığımı gördüm. Sonuçta, aralarında tüketim toplumunu gerçekten engelleyen bir boşluk var sanırım. 

Günümüzde ekonominin psikolojiyle nasıl çalışılacağını söylemek oldukça zor, çünkü bizler çok hızlı değişiyoruz ve genel olarak psikoloji, anladığımız, düşündüğümüz ve hissettiğimiz şeyin bir yansıması. Ekonomi aynı zamanda da egoist arzularımıza da bağlı; onları doğru yorumluyor muyum diye tüm parametreleri nasıl birleştirebileceğimi incelemem gerek.

Aslında fikir kendi başına doğru olduğunu ve bakış açımında doğal olarak doğru olduğunu düşündürüyor. Ancak ekonomi ve psikolojinin birbirine bağlanabileceğini düşünmenin de benim şapşikliğim olduğunu görmek de kaçınılmaz. Çünkü ikisi de bilim değil, insanın kendisine göründüğü gibi hayal ettiği şeyler ikisi de! Bunları birbirine bağlamak için, üçüncü bir şey inşa etmek imkânsız gibi görünüyor. Çünkü bu bilgi alanları bugün oldukça istikrarsız bir durumda.

Yine de, insanın kendi doğasını değiştirmeden, kaçışın olmadığı, hiçbir şey yapılamayacağı sonucunu görmek kaçınılmaz. Tüm bilimlerimizin ve yönetim sistemlerimizin yavaş yavaş başarısızlıklarını ortaya çıkaracakları aşikâr dostlarım. Newton’un zamanında, bunların hepsi iyi ve doğruydu. Ama biz bu aşamayı çoktan geçtik sanırım. Kabullenmekte zorlansak da maalesef durum bu.

Bugün insanlık bambaşka bir dünyaya giriyor ve bunu bir bütün olarak hissetmemiz gerektiği tüm ekoller tarafından söyleniyor. Sadece bu şekilde yönetebileceğiz bu aşamayı. Egoist doğamızı özgecil ve dostane hale getirebildiğimiz ölçüde, bu derecede birbirimizle temas kurabilir, iş yapabilir ve birbirimizden para kazanabiliriz gibi görünüyor. Geçimimizi sağlamamız, bencil kazançlardan ziyade iyi bağlara dayanmalı.

Dünya üzerinde yaşayan insan, kendi türünden olan insanlara,  vahşi kurtlardan daha kötü davranıyor. Doğa ise, bununla hem fikir değil gibi. Bizler ilerledikçe, sadece aramızdaki iyi bağların, ilerlememize ve ekonomiye yardımcı olacak iyi güçleri çekebileceğini anlamalıyız.

Bu arada, kurtlar birbirlerine çok iyi davranırlarmış. Bir kurdun insandan daha kötü olduğunu düşünen bizleriz yahu. Bu, ise tümüyle yanlış bir kanı!

Nesrin Gökpınar