Amasya’da 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü kapsamında “İnsan Hakları” konulu bir konferans düzenlendi. Programa Amasya Valisi Önder Bakan, Amasya Belediye Başkanı Turgay Sevindi, kamu kurum ve kuruluşlarının müdürleri, siyasi parti temsilcileri ve öğrenciler katıldı.

Konferansın konuşmacısı Amasya Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aylin Çiçekli, insan haklarının tarihsel gelişiminden günümüzdeki önemine kadar birçok başlıkta dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.

Doç. Dr. Çiçekli, konuşmasına “İnsan onuru dokunulmazdır” sözleriyle başlayarak insan haklarının yalnızca hukuk metinlerine sıkışmış bir kavram olmadığını, günlük yaşamın her anında hissedilen bir ihtiyaç olduğunu vurguladı. İnsan haklarının temelinde gücün sınırlandırılması ve insan onurunun korunmasının bulunduğunu belirten Çiçekli, şunları söyledi:

“Bugün burada farklı yaş, kimlik ve görevlerden birçok kişi var ama hepimizin ortak bir noktası var: Hepimiz insanız ve bu yüzden eşitiz. İnsan hakları unvan tanımaz; sadece şunu söyler: Sen insansın ve hak sahibisin.”

İnsan hakları ihlallerinin yalnızca fiziksel şiddet ya da hukuki süreçlerle sınırlı olmadığını dile getiren Doç. Dr. Çiçekli, sınıfta söz verilmeyen bir öğrenciden, dijital ortamda hedef alınan gençlere kadar birçok örneğin birer hak ihlali olduğunu ifade etti:

“Bir gencin konuşmaya cesaret edememesi, bir çocuğun kendini değersiz hissetmesi, dijital mecralarda linç edilmek… Bunların tamamı insan hakları ihlalidir.”

“BU HİKÂYE BİTMEDİ; HER GÜN YENİDEN YAZILIYOR”

İnsan haklarının tarihsel kökenine değinirken, hakların güç karşısında toplumun direnciyle ortaya çıktığını belirten Çiçekli şöyle devam etti:

“İnsan hakları, gücün sınırsız olamayacağı itirazıyla doğdu. Bugün bize çok doğal gelen pek çok hak, insanların susmayı reddetmesiyle kazanıldı. Bu hikâye geçmişte yazılıp bitmedi; her gün yeniden yazılıyor.”

TÜRKİYE’NİN İNSAN HAKLARI SÜRECİ

Türkiye’nin insan hakları alanındaki konumuna da değinen Çiçekli, Türkiye’nin 1948’de bildirgeyi imzalayan ilk ülkeler arasında olduğunu hatırlatarak, güçlü bir hukuki altyapının varlığına dikkat çekti. Buna karşın insan haklarının yalnızca metinlerde değil, uygulamada da güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

GENÇLER VE DİJİTAL ALAN VURGUSU

Günümüzde hak ihlallerinin en fazla dijital alanlarda yaşandığına işaret eden Çiçekli, gençlerin yeni kamusal alanı olan sosyal medyada kırılgan hale geldiğini belirtti:

“Dijital alan görünürlük sağlıyor ama aynı zamanda en hızlı hak kaybının yaşandığı yer. Gençlerin dışlanması, etiketlenmesi, mahremiyet ihlalleri çok ciddi bir sorun. Bu nedenle dijital haklar, insan haklarının en güncel parçası haline geldi.”

Konferans, insan haklarının evrenselliği, bireyin onurunun korunması, ulusal ve uluslararası düzenlemeler gibi başlıklar altında yapılan değerlendirmelerle sona erdi.

Hanife Yeşilyurt