Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Derya Canlı uyardı

Kış aylarının gelmesiyle birlikte gün ışığının azalması, havaların soğuması ve sosyal yaşamın daralması nedeniyle birçok kişide “mevsimsel depresyon” olarak bilinen duygu durum bozuklukları gözlemleniyor. Uzmanlar, her yıl özellikle Aralık–Mart döneminde vaka artışına dikkat çekerken, Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Derya Canlı, kış depresyonuna karşı alınabilecek önlemleri anlattı. Canlı, doğru yaşam alışkanlıklarıyla bu dönemin çok daha sağlıklı ve enerjik geçirilebileceğini vurguladı.

Dr. Canlı, kış depresyonunun tipik belirtilerinin isteksizlik, sürekli uyku hâli, yorgunluk, unutkanlık, motivasyon düşüklüğü, iştah artışı ve özellikle tatlı–hamur işi gıdalara yönelim olduğunu belirtti. Bu belirtilerin bir kısmının mevsimsel geçişlerde normal kabul edilse de uzun sürmesi durumunda günlük yaşamı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

“Bazı hastalar, kış döneminde neredeyse her sabah yorgun kalkıyor, iştahı artıyor, içe kapanıyor hatta sosyal çevresinden uzaklaşıyor,” diyen Dr. Canlı, mevsimsel depresyonun hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Kış boyunca daha dengeli bir ruh hali için şu dört öneriyi paylaştı:

1. Gün Işığından Daha Fazla Faydalanın

Güneş ışığının doğal antidepresan etkisi olduğunun altını çizen Dr. Canlı, gün içindeki kısa yürüyüşlerin bile ruh halini olumlu etkilediğini söyledi.

“Ev ve iş yerlerinin ışık alan bölümlerinde vakit geçirmek, perdeleri açık tutmak, mümkünse sabah saatlerinde dışarı çıkmak serotonin seviyelerini artırır.” dedi.

Canlı ayrıca, gün ışığının azaldığı bölgelerde kullanılan “ışık terapisi”nin de etkili olduğuna değindi.

2. Düzenli Egzersiz Depresyon Riskini Azaltıyor

Kış aylarında hareketsiz yaşamın arttığına dikkat çeken Canlı, fiziksel aktivitenin ruh sağlığı üzerindeki etkisini şu sözlerle anlattı:

“Günde 20-30 dakikalık tempolu yürüyüş dahi mutluluk hormonu salgılatır, stres seviyesini düşürür. Egzersiz yapan kişiler kış aylarını çok daha dinç ve huzurlu geçiriyor.”

3. Sağlıklı Beslenme Ruh Halini Güçlendiriyor

Kış depresyonunda iştah artışı ve karbonhidrat isteğinin sık görüldüğünü belirten Dr. Canlı, şunları söyledi:

“Tatlı ve hamur işi tüketimi anlık bir rahatlama sağlar ancak uzun vadede yorgunluk hissini artırır. Omega-3 içeren balıklar, ceviz, yeşil yapraklı sebzeler ve vitamin açısından zengin beslenme, depresyon riskini azaltır.”

Ayrıca uyku düzeninin beslenme ile doğrudan ilişkili olduğunu ekledi.

4. Sosyal Çevreden Uzaklaşmayın

Kış aylarında insanların sosyal ilişkilerden uzaklaşmaya eğilimli olduğunu söyleyen Dr. Canlı, bunun depresyonu tetikleyen en önemli faktörlerden biri olduğunu vurguladı:

“Aileyle vakit geçirmek, arkadaşlarla buluşmak, kısa yürüyüşlere çıkmak veya hobi edinmek bile kişiyi psikolojik olarak güçlendirir. Sosyal temas duygusal dayanıklılık sağlar.”

Dr. Derya Canlı, kış depresyonu belirtilerinin iki haftadan uzun sürmesi, günlük yaşamı olumsuz etkilemesi ve kişide ciddi isteksizlik yaratması durumunda mutlaka uzman desteği alınması gerektiğini belirterek,“Depresyon tedavi edilebilir bir durumdur. Erken müdahale, tedavinin başarı oranını artırır. Kışı sağlıklı geçirmek için bireysel önlemler çok önemlidir.” ifadelerini kullandı.

Hanife Yeşilyurt