Okulların yaz tatiline girmesiyle birlikte milyonlarca öğrenci uzun bir tatil dönemine hazırlanırken, uzmanlar çocukların tatillerini sağlıklı ve verimli geçirmesi konusunda ailelere önemli uyarılarda bulunuyor.

Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Dr. Derya Canlı, yaz tatilinde kontrolsüz ekran kullanımının çocukların ruhsal, zihinsel ve fiziksel gelişimini olumsuz etkileyebileceğini belirterek, ailelerin bu süreçte daha planlı hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Canlı, yaz tatilinin çocuklar için sadece okuldan uzak kalınan bir dönem olmadığını, aynı zamanda sosyal, duygusal ve fiziksel gelişim açısından büyük fırsatlar sunduğunu ifade etti.

"Çocukların tüm günü telefon, tablet ya da bilgisayar karşısında geçirmesi, tatilin en büyük risklerinden biridir. Yaz ayları çocukların doğayla, arkadaşlarıyla ve aileleriyle daha fazla vakit geçirebilecekleri önemli bir dönemdir."

"EKRAN SÜRESİ ARTTIKÇA SORUNLAR DA ARTIYOR"

Yaz tatilinde günlük düzenin değişmesiyle birlikte çocukların ekran başında geçirdiği sürenin ciddi şekilde arttığını belirten Dr. Canlı, bunun birçok psikolojik sorunu beraberinde getirebildiğini söyledi.

Uzun süreli ekran kullanımının;

Dikkat süresinin azalmasına,

Uyku düzeninin bozulmasına,

Hareket azlığı nedeniyle fiziksel sağlık sorunlarına,

Sosyal ilişkilerin zayıflamasına,

Kaygı ve öfke problemlerine,

Akademik motivasyonun düşmesine neden olabileceğini ifade etti.

Canlı, özellikle küçük yaş grubundaki çocuklarda ekran bağımlılığı riskinin yaz aylarında daha fazla arttığına dikkat çekti.

"Çocuklar uzun süre ekran başında kaldıklarında gerçek yaşam deneyimlerinden uzaklaşıyor. Oyun oynamak, arkadaş edinmek, keşfetmek ve üretmek yerine pasif bir şekilde dijital içerik tüketiyorlar."

YAZ TATİLİ "SERBEST BIRAKMAK" ANLAMINA GELMİYOR

Dr. Derya Canlı, ailelerin yaz tatilini tamamen kuralsız bir dönem olarak görmemesi gerektiğini belirtti.

"Tatil elbette dinlenme zamanıdır. Ancak tamamen düzensiz geçirilen bir yaz dönemi, çocukların hem ruh sağlığını hem de yeni eğitim yılına uyumunu olumsuz etkileyebilir."

Uzmanlara göre yaz tatilinde;

uyku saatleri tamamen bozulmamalı,

yemek düzeni korunmalı,

fiziksel hareket artırılmalı,

ekran kullanımına sınır getirilmeli,

aile içi etkinlikler çoğaltılmalı.

"ÇOCUKLAR DOĞAYLA BULUŞMALI"

Doğada geçirilen zamanın çocukların psikolojik gelişimi üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çeken Dr. Canlı, açık havada geçirilen zamanın stres düzeyini azalttığını ve özgüveni artırdığını söyledi.

Çocukların; parklarda oynaması, bisiklete binmesi, yürüyüş yapması, bahçe işleriyle ilgilenmesi, sportif faaliyetlere katılması, akranlarıyla yüz yüze oyunlar oynamasının ruh sağlığını desteklediğini ifade etti.

"Bir ağaca dokunmak, toprağa basmak, arkadaşlarıyla koşup oynamak hiçbir dijital oyunun yerini tutamaz."

KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI KAZANDIRILMALI

Yaz tatilinin çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmak için önemli bir fırsat olduğunu belirten Canlı, ailelerin çocukları zorlamak yerine kitaplarla doğal bir bağ kurmalarını sağlaması gerektiğini söyledi.

Evde herkesin aynı anda kitap okuduğu kısa zaman dilimlerinin çocuklar üzerinde olumlu etki oluşturduğunu ifade eden Canlı, kitap okumanın dikkat gelişimi ve hayal gücünü desteklediğini belirtti.

AİLELER EN ÖNEMLİ ROL MODEL

Dr. Canlı, çocukların davranışlarının büyük ölçüde ebeveynlerini örnek alarak şekillendiğini söyledi.

"Eğer anne ve baba sürekli telefon kullanıyorsa çocuklardan ekranı bırakmalarını beklemek gerçekçi değildir."

Ailelerin çocuklarla birlikte kaliteli zaman geçirmesi gerektiğini belirten Canlı, birlikte oyun oynamanın, sohbet etmenin ve ortak aktiviteler gerçekleştirmenin çocukların ruh sağlığını güçlendirdiğini ifade etti.

EKRAN YASAKLANMAMALI, YÖNETİLMELİ

Uzmanlara göre ekran tamamen yasaklanmamalı ancak kontrollü kullanılmalı.

Dr. Canlı şu önerilerde bulundu:

Günlük ekran süresi önceden belirlenmeli.

Yemek sırasında telefon kullanılmamalı.

Yatmadan en az bir saat önce ekran kapatılmalı.

Çocuk odasında televizyon bulunmamalı.

Dijital içerikler aile tarafından takip edilmeli.

Ekran kullanımının yerine alternatif etkinlikler oluşturulmalı.

"HER GÜN MUTLAKA HAREKET ETMELİLER"

Çocukların yaz boyunca fiziksel olarak aktif kalmasının hem beden hem de ruh sağlığı açısından önemli olduğunu belirten Dr. Canlı, günlük en az bir saat hareket edilmesini önerdi.

Yüzme, yürüyüş, futbol, voleybol, basketbol, ip atlama, bisiklet sürme gibi aktivitelerin çocukların gelişimini desteklediğini ifade etti.

TATİL AİLE İLETİŞİMİNİ GÜÇLENDİRSİN

Yaz tatilinin aile bağlarını kuvvetlendirmek için de önemli bir fırsat olduğunu belirten Canlı, çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden birinin ebeveynleriyle kaliteli zaman geçirmek olduğunu söyledi.

Birlikte yemek yapmak, pikniğe gitmek, masa oyunları oynamak, kitap okumak ve sohbet etmek gibi etkinliklerin çocukların duygusal gelişimini desteklediğini belirtti.

UZMANINDAN AİLELERE 10 ALTIN ÖNERİ

1. Yaz boyunca günlük rutin oluşturun.

2. Ekran kullanımını sınırlandırın.

3. Açık havada geçirilen zamanı artırın.

4. Çocuğunuzun arkadaşlarıyla yüz yüze vakit geçirmesini destekleyin.

5. Birlikte kitap okuyun.

6. Spor ve hareketi günlük yaşamın parçası haline getirin.

7. Sağlıklı beslenme düzenini koruyun.

8. Çocuğunuzu yaz kurslarına veya hobi etkinliklerine yönlendirin.

9. Ailece kaliteli zaman geçirin.

10. Çocuğunuzu dinleyin, duygularını ifade etmesine fırsat verin.

"EN GÜZEL YAZ TATİLİ HATIRALARLA DOLU OLANDIR"

Dr. Derya Canlı, sözlerini şu mesajla tamamladı:

"Yaz tatili çocukların sadece dinlendiği değil, aynı zamanda büyüdüğü, öğrendiği ve kendini geliştirdiği çok kıymetli bir dönemdir. Çocuklarımızın ekran başında geçen saatler yerine doğada koştuğu, kitap okuduğu, spor yaptığı, arkadaşlarıyla oynadığı ve ailesiyle güzel anılar biriktirdiği bir tatil geçirmesi, onların hem bugünkü mutluluğuna hem de gelecekteki ruh sağlığına önemli katkılar sağlayacaktır."

Hanife Yeşilyurt