Amasya’nın Tarihçesi

3-Amasya 'da Kültürün Tarihsel-Toplumsal Evrimi Amasya'nın Hitit uygarlığının, Firigler'in , Persler'in, Pontus devletinin , Seçuklular'm, Osmanlıların egemenliğine girmesi zengin bir kültüre sahip olmasına neden olmuştur. Döneminin en zengin kültürüne sahip olan Hellenistik kültürden de etkilenmiştir. Günümüzde dahi kullanılan kap, kaçak, tarım ve dokuma araçlarının Amasya'da yapılması bu çağa rast gelmektedir.

Bizans devleti yöreyi ele geçirmiş Hristıyanlığı bu bölgede yayma faaliyetleri yapılmıştır. Araplar çeşitli akınlar düzenleyip Amasya'yı ele geçirmişler ve bölgede camiler yapmışlardır. Haçlı seferlerinde sonra Amasya'yı Türkler ele geçirmiş, toplumsal yapısının değişmesinde büyük rol oynamışlardır.

Selçuklu yönetimi Amasya'yı bir kültür merkezi haline getirmiştir. Amasya Anadolu'nun bu dönemde Türkleşmesi için büyük rol oynamıştır. Amasya İslam kültümden oldukça etkilenmiştir.

Osmanlı döneminde Amasya' 'ya büyük önem verilmiş, karargâh şehri yapılmış, valiler atanımış, şehzadeler burada görev yapmıştır.

Tarımsal faaliyetler, bağ, bahçe tarımı yaygınlaşmıştır. Müslüman Türkler'in beraberinde Hristiyan ve Museviler Amasya'da kültürel yaşamı etkilemişlerdir. Bu dönemlerde ataerkil aile yapısı görülmekte ve toplumsal yaşam dışa kapalı olarak sürdürülmekteydi. Şehirler köylere göre daha hareketliydi.

4-Kültürel Geleneğin Öğeleri

Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalan geleneksel kültür öğeleri Cumhuriyet dönemi boyunca da devam etmştir. Çağdaş yaşamın gelişmesi geleneksel kültür öğelerini de zamanla değiştirmiştir. Amasya 'da geleneksel inançlar değerinde dinsel boş inançların da büyük yeri ve önemi vardır. Bu boş inançlara daha çok kırsal kesimde rastlanılmaktadır. Bundan dolayı Amasya İli ve çevresinde çok miktarda yatır ve türbe bulunmaktadır. Geleneksel evlenme olayı en geniş itibariyle " kız alma " şeklindedir. Özellikle kırsal kesimlerde yapılan nişan.düğün.sünnet gibi toplumsal olaylar yaşama hareketlilik kazandırır.

Amasya yöresinde geleneksel kadın giyim kumaşının en önemli öğeleri ; cepkeni şalvar, üçetek ve bindallıdır. Zamanımızda ise bu giysilerin yerini çağdaş giysiler almıştır.

Halk ozanları bakımından çok zengin olmayan Amasya 'da söylenceler oldukça zengindir. Bunların en duyulmuşu Ferhat ile Şirm söylencesidir.

Amasya çalgılar eşliğinde oynanan geleneksel oyunları ile zengindir. Bunların başlıcaları; alay havası, sarıkız, çerkez halayı'dır.

Amasya 'da tarımsal faaliyetler.bağ bahçe tarımı beslenme açısından etkili olmuştur. Elması ile meşhur' kentimizdir. Sanayi sektörünün gelişmesuş olanaklarını artırmıştır.